Dầu nhớt thải không phải là thứ “hết giá trị”. Bên trong nó vẫn còn phần dầu gốc có thể thu hồi. Vấn đề nằm ở cách tách. Nếu làm đúng kỹ thuật, dầu sau xử lý vẫn dùng tốt cho nhiều mục đích công nghiệp. Nếu làm sai, rủi ro cháy nổ và ô nhiễm sẽ xuất hiện ngay.
Bài này đi thẳng vào cốt lõi: những hóa chất và dung môi thực sự được dùng trong tách dầu nhớt thải, cơ chế hoạt động của chúng và cách chọn cho đúng quy mô xưởng.
Mục lục bài viết
Bản chất của quá trình tách dầu nhớt thải
Nhớt thải là hỗn hợp gồm dầu gốc còn lại, muội carbon, nhựa oxy hóa, phụ gia phân hủy, cặn kim loại, nước và nhiên liệu lẫn vào. Tách dầu là quá trình loại bỏ tạp chất không mong muốn, chứ không phải phục hồi phụ gia như dầu mới.
Có ba cơ chế chính được sử dụng. Một là hòa tan chọn lọc bằng dung môi. Hai là phản ứng hóa học để kết tủa tạp chất. Ba là hấp phụ để làm sạch màu và mùi. Trong thực tế, các cơ chế này thường được kết hợp.
Nhóm dung môi tách dầu nhớt thải phổ biến
Methyl Ethyl Ketone (MEK)
CAS No: 78-93-3
MEK là dung môi phân cực trung bình. Nó hòa tan dầu gốc rất tốt nhưng không giữ muội carbon và nhựa nặng. Khi trộn vào nhớt thải, phần cặn sẽ nhanh chóng tách ra và lắng xuống.
Ưu điểm của MEK là hiệu quả cao và dễ thu hồi bằng chưng cất. Nhược điểm là dễ cháy, mùi mạnh và cần hệ thống kín. MEK phù hợp với xưởng có kiểm soát an toàn tốt.
Isopropyl Alcohol (IPA)
CAS No: 67-63-0
IPA có khả năng kéo nước ra khỏi nhớt thải. Nó thường dùng trong giai đoạn khử nước và tách nhiên liệu nhẹ. IPA ít độc hơn MEK và dễ mua hơn.
Điểm hạn chế là khả năng tách nhựa kém. IPA thường đóng vai trò dung môi phụ, không dùng đơn lẻ.
Butanol
CAS No: 71-36-3
Butanol có độ phân cực thấp hơn IPA. Nó giúp hòa tan dầu tốt hơn và ít bay hơi hơn. Điều này làm quá trình tách ổn định hơn khi gia nhiệt.
Butanol ít được dùng ở xưởng nhỏ vì giá cao và mùi nặng. Trong công nghiệp, nó cho hiệu quả tốt khi kết hợp với dung môi khác.
Propane lỏng
CAS No: 74-98-6
Propane là dung môi không phân cực, rất chọn lọc với dầu gốc. Công nghệ này cho dầu tái sinh chất lượng cao.
Nhược điểm là áp suất cao và nguy cơ cháy nổ lớn. Propane chỉ phù hợp với nhà máy có thiết bị chuyên dụng. Không khuyến nghị cho xưởng thủ công.
Nhóm hóa chất xử lý và hỗ trợ tách dầu
Axit sulfuric
CAS No: 7664-93-9
Axit sulfuric từng được dùng rộng rãi để phá phụ gia và kết tủa nhựa. Tuy nhiên phương pháp này sinh ra bùn axit độc hại. Hiện nay, cách làm này không còn được khuyến khích vì rủi ro môi trường cao.
Axit phosphoric
CAS No: 7664-38-2
Axit phosphoric nhẹ hơn sulfuric. Nó tạo kết tủa ổn định hơn và ít ăn mòn hơn. Một số hệ xử lý nhỏ vẫn dùng axit này với liều thấp.
Dù vậy, vẫn cần hệ xử lý bùn thải đi kèm. Không nên áp dụng nếu không có phương án môi trường rõ ràng.
Đất sét hoạt hóa và bentonite
CAS No: 1302-78-9
Đây là nhóm hấp phụ vật lý. Đất sét giúp làm sáng màu dầu, giảm mùi và hấp phụ tạp chất còn sót lại. Nó thường dùng ở bước cuối sau khi tách dung môi.
Ưu điểm là an toàn và dễ dùng. Nhược điểm là phải xử lý bùn đất thải sau sử dụng.
Quy trình tách dầu nhớt thải thực tế dễ áp dụng
Với xưởng cơ khí hoặc nhà máy vừa và nhỏ, quy trình phổ biến gồm các bước sau. Đầu tiên cho nhớt thải lắng tĩnh để loại cặn nặng. Sau đó gia nhiệt khoảng 90–110°C để tách nước. Tiếp theo là trộn dung môi như MEK hoặc hỗn hợp MEK–IPA để hòa tan dầu gốc. Phần cặn được tách bằng lắng hoặc lọc. Cuối cùng dùng đất sét hoạt hóa để làm sạch màu và mùi.
Dầu thu được phù hợp cho bôi trơn công nghiệp, dầu thủy lực cấp thấp, dầu chống rỉ hoặc dầu đốt.
Những lưu ý kỹ thuật và an toàn bắt buộc
Dung môi hữu cơ luôn tiềm ẩn nguy cơ cháy. Hệ thống phải kín, có thông gió và chống tĩnh điện. Không dùng axit nếu không có xử lý bùn thải. Không bao giờ tái sử dụng dầu tái sinh cho động cơ đốt trong. Điều này gây mài mòn và hư hỏng máy rất nhanh.
Kết luận
Hóa chất và dung môi tách dầu nhớt thải không phải là câu chuyện “nấu dầu cho sạch”. Đây là một quá trình kỹ thuật có chọn lọc. Chọn đúng dung môi, đúng mục đích sử dụng sau tái sinh và đúng mức đầu tư sẽ tạo ra giá trị kinh tế thực sự.
Nếu bạn đang tìm dung môi tách dầu, hóa chất xử lý nhớt thải hoặc tư vấn quy trình phù hợp với xưởng, CÔNG TY TNHH HÓA CHẤT THUẬN NAM có thể hỗ trợ từ sản phẩm đến kỹ thuật thực tế.
📍 Địa chỉ: 1/11D, Tổ 8B, KP3, Trảng Dài, Biên Hòa, Đồng Nai
📞 Hotline/Zalo: 0938 414 118
📧 Email: thunaco@gmail.com
🌐 Website: https://hoachatthuannam.com
Làm đúng từ đầu sẽ tiết kiệm chi phí lâu dài, và tránh những rủi ro không đáng có trong xử lý dầu nhớt thải.
