Mục lục bài viết
Axit nitric có nguy hiểm không?
Axit nitric (Nitric acid, HNO3) được xếp vào nhóm axit vô cơ mạnh và có tính oxy hóa cao, do đó tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với con người và môi trường nếu không được kiểm soát đúng quy trình. Mức độ nguy hiểm của axit nitric phụ thuộc vào nồng độ, điều kiện sử dụng và biện pháp bảo hộ. Trong công nghiệp, axit nitric thường được sử dụng ở nồng độ cao nên yêu cầu an toàn càng nghiêm ngặt.
Các rủi ro chính khi tiếp xúc với axit nitric
Gây bỏng và ăn mòn mạnh
Axit nitric có khả năng ăn mòn cao, có thể gây bỏng hóa chất nghiêm trọng khi tiếp xúc trực tiếp với da hoặc mắt. Tổn thương có thể xảy ra nhanh và khó hồi phục nếu không xử lý kịp thời.
Ảnh hưởng đến hệ hô hấp
Hơi axit nitric và các khí nitơ oxit phát sinh có thể gây kích ứng mũi, họng và phổi. Tiếp xúc kéo dài trong môi trường kín có nguy cơ gây tổn thương đường hô hấp.
Phản ứng nguy hiểm với các chất khác
Axit nitric phản ứng mạnh với nhiều kim loại, chất hữu cơ và chất khử. Trong một số trường hợp, phản ứng có thể sinh nhiệt lớn hoặc tạo khí độc.
Mức độ nguy hiểm theo nồng độ
-
Axit nitric loãng: vẫn nguy hiểm nhưng dễ kiểm soát hơn, thường dùng trong phòng thí nghiệm.
-
Axit nitric đậm đặc / công nghiệp: nguy cơ cao, yêu cầu quy trình an toàn nghiêm ngặt và thiết bị bảo hộ đầy đủ.
Việc hiểu rõ nồng độ sử dụng giúp giảm đáng kể rủi ro trong quá trình làm việc.
Biện pháp an toàn khi sử dụng axit nitric
Trang bị bảo hộ cá nhân
Người thao tác với axit nitric cần sử dụng đầy đủ găng tay chống hóa chất, kính bảo hộ, mặt nạ và quần áo bảo hộ phù hợp.
Điều kiện làm việc
Axit nitric nên được sử dụng trong khu vực thông thoáng hoặc có hệ thống hút khí để hạn chế tích tụ hơi axit.
Quy trình thao tác
-
Không pha trộn axit nitric với các hóa chất không rõ tính tương thích.
-
Khi pha loãng, luôn cho axit vào nước, không làm ngược lại.
-
Tránh tiếp xúc trực tiếp và hạn chế phát sinh hơi.
Xử lý sự cố tiếp xúc axit nitric
-
Dính vào da: rửa ngay bằng nhiều nước sạch trong thời gian dài.
-
Bắn vào mắt: rửa mắt liên tục bằng nước sạch và đưa đến cơ sở y tế.
-
Hít phải hơi axit: nhanh chóng di chuyển ra nơi thoáng khí và theo dõi sức khỏe.
Việc xử lý sớm giúp giảm đáng kể mức độ tổn thương.
Vai trò của quy trình an toàn trong công nghiệp
Trong sản xuất công nghiệp, axit nitric thường được sử dụng với khối lượng lớn. Do đó, quy trình an toàn, đào tạo nhân sự và kiểm soát rủi ro là yếu tố bắt buộc nhằm đảm bảo an toàn lao động và ổn định dây chuyền sản xuất.
